Koopflat, een lust of een last?

Is een appartementsrecht: een lust of een last?

Onderstaand artikel is op maandag 12 februari 2007 geplaatst door de Ombudsman (journalist Ed Brouwer) op zijn wekelijkse ombudspagina van de Gooi- en Eemlander.
Dit artikel is gelijktijdig geplaatst op de wekelijkse ombudspagina’s van het Haarlems Dagblad, het Noordhollands Dagblad en het Leidsch Dagblad.
Aan dit artikel heeft Jan van der Molen, adviseur en ex-coördinator van de website VvE Structuur, zijn medewerking verleend.

Koopflat: een lust of een last?

Bewoners van een eengezinshuis hebben er vast geen idee van hoezeer je in je vrijheid van handelen wordt beperkt als je in een koopappartement woont. Van alles en nog wat is vastgelegd in regels. Maar owee als niemand die naleeft.

Hele volksstammen wonen naar grote tevredenheid in een koopflat en gaan voorbeeldig met elkaar om. Kleine dingetjes worden snel en soepel geregeld met het bestuur of de externe bestuurder/beheerder. De grote beslissingen worden genomen binnen de Vereniging Van Eigenaren (VvE) die actief is en een gezond financieel beleid voert.
Zo hoort het ook, precies zoals dat is vastgelegd in de splitsingsakte van een flatgebouw en het huishoudelijk reglement dat veel VvE’s hebben. Maar de praktijk is weerbarstig. Onze oproep over het functioneren van VvE’s leverde tientallen reacties op. Tal van flateigenaren hebben te maken met een bestuurder die eigengereid is en weigerachtig en regels met voeten treedt. En medebewoners die zich totaal niet interesseren en verantwoordelijk voelen voor het goed functioneren van de wettelijk verplichte Vereniging Van Eigenaren. En dan gaat het fout, ontstaan frustraties, spanningen en hoogoplopende en kostbare conflicten die soms eindigen bij de kantonrechter.
Een greep uit de binnengekomen klachten. Tegen de regels in wordt zomaar tijdens de nieuwjaarsreceptie een besluit over het schilderwerk genomen. Bewoners wordt een exorbitante verhoging van de servicekosten meegedeeld. Het jonge bestuur negeert klachten van oudere bewoners. Geluidsoverlast wordt gedoogd. Beslissingen laten maanden op zich wachten. De VvE doet niks omdat ouderen geen zin in gezeur hebben en jonge bewoners er geen tijd voor maken. Besluiten in de vergadering van eigenaren zijn voorgekookt. Zeer herkenbare klachten voor de vrijwilligers achter de website VvE Structuur (www.vve-structuur.nl) het adviesplatform van en voor appartementeigenaren die actief zijn in een Vereniging van Eigenaren. Volgens coördinator Jan van der Molen wordt veel leed en ongenoegen veroorzaakt door desinteresse en gebrek aan kennis. Oorzaak nummer twee is het misbruik dat daar van wordt gemaakt.
Kopers worden door makelaars en notarissen vaak beroerd geïnformeerd over de financiële en sociale consequenties. VvE Structuur maar ook Eigen Huis pleit ervoor dat mensen zich grondig verdiepen in de gevolgen van het kopen van een appartement. Je voorkomt teleurstellingen en ellende door vooraf de splitsingakte, het splitsingsreglement en huishoudelijk reglement goed te lezen, evenals jaarstukken. Zo krijg je een redelijk beeld van de omgangsregels, het onderhoud, de financiële huishouding en de VvE.
Een goede VvE veraangenaamt het wonen in een appartementengebouw. Leidt de VvE daarentegen een slapend bestaan, dan kan dat een voedingsbodem zijn voor allerlei flatleed.
Om dat te voorkomen, biedt VvE Structuur op haar website veel praktische informatie en helpt de organisatie concreet als er problemen zijn. De Vereniging Eigen Huis geeft een handig boekje uit, Appartement in eigendom, met daarin een nuttige VvE Meter. Daarnaast verzorgt Eigen Huis informatiebijeenkomsten in de regio, ook dit voorjaar weer. Kortheidshalve enkele tips voor een beter functionerende VvE.
– Doordring op een positieve manier medebewoners van het grote belang dat ook zij hebben bij een actieve VvE, waarin iedereen meebeslist. De gevolgen van wanbeleid komen voor rekening van de VvE, oftewel de bewoners zelf!
– Weet dat niet het bestuur of de door de vergadering aangewezen externe bestuurder het hoogste en besluitende orgaan is. De baas, dat is de vergadering van eigenaren.
– Ken het splitsingsreglement en het huishoudelijk reglement, zo kunt u het bestuur of medebewoners van repliek dienen en behoeden voor foute besluiten.
– Hamer op het belang van de kascontrolecommissie, hét controlemiddel van de financiën en het bestuursbeleid. Dring aan op een reservefonds als dat er niet is.
– Weet dat de kantonrechter kan machtigen onterecht dwarsliggende bewoners te overrulen.
– Wilt u iets verwezenlijken, lobby eerst in kleine kring voor u de vergadering ermee overvalt.
– Hou in het oog dat verslagen van vergaderingen er snel zijn en kloppen.
– Zoek praktische of juridische hulp als regels of uw rechten niet worden gerespecteerd.

Ed Brouwer